Ο αρχιτέκτονας Κώστας Φινές, μια συνέντευξη και μια φωτογραφία…

Διάβασα, στον τελευταίο «δρόμο της Αριστεράς» (Σάββατο 5 Ιουνίου 2010), μια συνέντευξη του αρχιτέκτονα Κώστα Φινέ. 
Πριν 3-4 μήνες είχα ανεβάσει στο «Κανάλι» ένα ποστ με φωτογραφίες από μια συνέλευση της αριστερής μειοψηφίας της ΕΦΕΕ στην αίθουσα Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ. Η συγκέντρωση αυτή είχε γίνει στις αρχές του Νοέμβρη του 1980, για να συζητήσουμε και να αποφασίσουμε πως θα απαντήσουμε στην απαγόρευση της πορείας του Πολυτεχνείου στην Αμερικάνικη πρεσβεία.
Δες ολόκληρο το πόστ κάνοντας κλικ  –> εδώ 

Εκεί στην πρώτη φωτογραφία φαίνεται και ο αρχιτέκτονας Κώστας Φινές.
Παρουσιάζω και εδώ την δεύτερη φωτογραφία (που είναι μεγεθυμένη λεπτομέρεια της πρώτης φωτογραφίας).

Διακρίνεται στη μέση της μεγεθυμένης λεπτομέρειας της φωτογραφίας, ο Κώστας Φινές να κρατάει την εφημερίδα  «Προλεταριακή ΣΗΜΑΙΑ»

.

Πέρα από αυτά, η συνέντευξη του Κώστα Φινέ στον «δρόμο της Αριστεράς» διδάσκει στάση ζωής και γι’ αυτό το λόγο  την παρουσιάζω στην συνέχεια.

 

«Δεν ξόδεψα χρόνο περιμένοντας να με εκτιμήσουν όσοι ποτέ δεν εκτίμησα…»

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ στον Σταμάτη Μαυροειδή στον «δρόμο της Αριστεράς»

Ο Κώστας Φινές έχει μια πολύ χαρακτηριστική παρουσία στην αρχιτεκτονική της χώρα μας αλλά και μεγάλη συμμετοχή στα κοινά των αρχιτεκτόνων. Εμφανίστηκε στο δημόσιο χώρο στη δεκαετία του ’60, όταν η ελληνική αρχιτεκτονική άρχιζε τη δική της «άνοιξη» μαζί με τις άλλες τέχνες, συνομιλώντας δυναμικά με τις διεθνείς αρχιτεκτονικές τάσεις. Με αδιαπραγμάτευτες απαιτήσεις όσον αφορά τις θέσεις και τις ιδέες του, ο Κώστας Φινές πολύ γρήγορα γίνεται ενεργό μέλος του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων, ακριβώς την εποχή που σπουδαίες προσωπικότητες με έργο, κύρος και γενική αποδοχή έβγαζαν το σύλλογο από το τέλμα του παλαιού κατεστημένου.

Από την πρώτη στιγμή, μέσα από την επιτροπή για τους αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς εργάστηκε για την καθιέρωσή τους. Οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 ανέδειξαν πλήθος νέων ικανών αρχιτεκτόνων και συνέβαλαν στην άνοδο του επιπέδου της αρχιτεκτονικής στη χώρα μας, κοσμώντας τις πόλεις μας με εξαίρετα κτίρια, δημόσια και ιδιωτικά. Μέσα σε αυτό το κλίμα, έλαβε μέρος, σε συνεργασία με άλλους συναδέλφους του, σε περισσότερους από 50 διαγωνισμούς και πέτυχε αρκετές διακρίσεις. Τα τελευταία χρόνια, που το φαίνεσθαι κυριαρχεί στο «σώμα» των αρχιτεκτόνων, ο Κώστας Φινές, μη θέλοντας να αντιμετωπίσει -και προφανώς να συμμετάσχει- στη διαδικασία προβολής και αυτοπροβολής, ακολουθεί με συνέπεια και πείσμα το συλλογικό βάσανο όλων όσοι σέβονται τη δουλειά τους και αδιαφορούν για το εμπόριό της…

Η γενιά του είναι λίγο προπολεμική. Όταν ξέσπασε ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, τα παιδιά των 6-7 χρόνων μόλις αρχίζουν το σχολείο και η ηλικία τους καθώς και οι θυσίες των γονιών τους βοήθησαν να επιβιώσουν, γλιτώνοντας από τις κακοτοπιές της Κατοχής και του Εμφυλίου. Έτσι τον βρίσκουμε στα φοιτητικά του χρόνια πλάι σε ώριμους συναδέλφους, που είχαν περάσει από τη φωτιά του πολέμου, της Κατοχής και της Μακρονήσου και, αργότερα, πλάι στους Έλληνες εμιγκρέδες, που επέστρεφαν από το εξωτερικό, μεταφέροντας ένα άλλο κλίμα γνώσεων και οραμάτων. Ο Αριστομένης Προβελέγγιος ήταν ένας από αυτούς.

Όπως συμβαίνει ιστορικά, πάντα η συσσώρευση μιας εσωτερικής δύναμης περισυλλογής και σκέψης ξεσπάει σαν ηφαίστειο και δίνει ώθηση στις τέχνες, στην επιστήμη και στα γράμματα. Αυτό συνέβη εκείνο τον καιρό στον τόπο μας, και στις αρχές του ’60 κορυφώθηκε. Στη μουσική ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Χατζιδάκις, ο Μάνος Λοΐζος, ο Λεοντής και τόσοι άλλοι. Στη ζωγραφική ο Μόραλης, ο Τσαρούχης, ο Εγγονόπουλος ο Χατζηκυριάκος Γκίκας και πολλοί ακόμη αφήνουν έργα που συντροφεύουν και εμπνέουν ακόμη και σήμερα. Ο Ρίτσος, ο Ελύτης, ο Λειβαδίτης εκφράζουν τα πάθη και τους καημούς της Ρωμιοσύνης, που με τη μουσική του Θεοδωράκη τραγουδιούνται από όλο τον κόσμο. Και όλα αυτά συμβαδίζουν παράλληλα με τον απόηχο του Εμφυλίου, τον κατατρεγμό του προοδευτικού κινήματος, με γεμάτες ακόμη τις φυλακές.

Μια άλλη καλή συγκυρία διαμορφώνει τη γενιά αυτή. «Στο Πολυτεχνείο, την εποχή εκείνη, διδάσκουν μεγάλοι δάσκαλοι, όπως ο Μιχελής στη Μορφολογία, ο Ορλάνδος στην Ιστορία της Αρχιτεκτονικής, ο Χατζηκυριάκος Γκίκας, ο Σώχος, ο Εγγονόπουλος ο Μάρθας. Οι σπουδαστές πολύ λίγοι, 15-20 σε κάθε τάξη, μικρός αριθμός, που βοήθησε στην άμεση επαφή με τους δασκάλους. Όλοι τους, με κύριους υπεύθυνους τον Μιχελή, τον Πικιώνη και τον Γκίκα, έκαναν τους τυχερούς αυτής της γενιάς να αγαπήσουν με το μάτι και την καρδιά τους τη λαϊκή τέχνη. Να αγαπήσουν τον Καραγκιόζη του Σπαθάρη, του Μόλλα και τόσων άλλων εκπροσώπων της λαϊκής αυτής τέχνης, που σκιαγραφεί τον Έλληνα με τις αρετές και τα ελαττώματά του. Το λαϊκό αυτό πανεπιστήμιο. Κυρίως όμως μας γνώρισαν και μας μύησαν στη σύγχρονη τέχνη του μπετόν αρμέ, του σίδερου και του γυαλιού, στις δυνατότητες και τις αντινομίες τους, πάντα όμως με γνώμονα την αρμονία, τις σωστές αναλογίες και με μέτρο τον άνθρωπο», λέει ο Κώστας Φινές και συνεχίζει: «Ο Γκίκας, φίλος για πολλά χρόνια με τον Λε Κορμπιζιέ, μας γνώρισε το μέγιστο αυτόν αρχιτέκτονα σφραγίζοντας την υπόλοιπη ζωή μας με τα λαμπρά του έργα και τις θεωρίες του. Οι δάσκαλοι αυτοί δίδαξαν ακόμα πως δεν είναι δυνατόν ο αρχιτέκτονας να δημιουργεί μόνος του. Η αρχιτεκτονική είναι μια κοινωνική και εφαρμοσμένη τέχνη. Για να υλοποιηθούν οι ιδέες, απαιτούνται τα χέρια και το μεράκι των μαστόρων. Αυτών που μεταφέρουν την πείρα του παρελθόντος, τη διδάσκουν και την υλοποιούν».

Με αυτά τα χέρια, το μεράκι και την πείρα συγχρωτιστήκατε αλλά και διδαχθήκατε, νομίζω…
Η μεταπολεμική γενιά είχε την τύχη να προλάβει τους τελευταίους αυτούς φορείς της τέχνης και της παράδοσης. Οικογένειες Μυτιληνιών μαστόρων, διωγμένοι από τα χωριά τους, είχαν πιάσει τις πλαγιές στα Τουρκοβούνια και έχτιζαν την Αθήνα. Όπως ακριβώς παλιότερα οι Αναφιώτες μαστόροι εγκαταστάθηκαν στις βόρειες κλιτύες της Ακρόπολης.

Γεύση αυτής της συνεργασίας αρχιτέκτονα και μάστορα ζήσαμε στο τέλος της δεκαετίας του ’50, στα έργα του Πικιώνη γύρω από την Ακρόπολη και την περιοχή του Λουμπαρδιάρη.

Και οι σημερινοί δάσκαλοι;
Στη δική μας περίπτωση, δεν ξέρω σε πόσες σχολές μέσα από τα προγράμματα σπουδών αναζητούνται δάσκαλοι με αντίστοιχες γνώσεις και πραγματοποιημένο αρχιτεκτονικό έργο ή αυτοί που εκλέγονται φέρνουν στα μέτρα των γνώσεων και των προτιμήσεών τους το πρόγραμμα σπουδών. Στην Αγγλία, τα προγράμματα σπουδών έχουν διατυπωθεί πριν από δεκαετίες και μετά από συνεχείς διορθώσεις, προσαρμογές και επικαιροποίηση στις ανάγκες που διαμορφώνονται κατά την εξέλιξη της κοινωνίας και των νέων υλικών. Πάντα με την άγρυπνη παρακολούθηση του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων, μια που αυτός εκπροσωπεί τη «μαχόμενη αρχιτεκτονική».

Σήμερα ζούμε το θρίαμβο του περιττού και του εντυπωσιακού. Απουσιάζει ο ρόλος του αρχιτέκτονα που περιγράψατε προηγουμένως. Πώς το εξηγείται αυτό, κύριε Φινέ;
Ο αρχιτέκτονας εργάζεται σ’ αυτή τη χώρα, που έχει αυτό το κλίμα, αυτούς τους ανθρώπους, αυτή την παιδεία, αυτή την παράδοση και ιστορία. Το σύνολο των παραμέτρων αυτών πρέπει να εξυπηρετήσει. Χωρίς να υποκύψει στον πειρασμό της ατομικής προβολής. Να προσπαθήσει με συλλογική δουλειά να αναπτύξει ιδέες, να βρει λύσεις πρακτικές γρήγορης εφαρμογής και, κυρίως, «ντόπιες». Να εφαρμόσει συνειδητά το «ουκ εν τω πολλώ το ευ» των αρχαίων ή το «περίσσιο χαλάει το ίσιο» της γιαγιάς μας. Κάτι που για πολλούς σοφολογιότατους αποτελεί έλλειψη φαντασίας, έμπνευσης και παιδείας. Τις υπερβάσεις ας τις αφήσουμε για αργότερα, όταν τα κοινωνικά προβλήματα, τα καλλιτεχνικά, τα πολιτιστικά, της υγείας και της παιδείας θα τα χειρίζονται άλλα χέρια, που θα προέρχονται από το λαό και όχι από τους διεφθαρμένους, ανίκανους και ανίδεους πολιτικούς που τα μονοπωλούν σήμερα.

Κάπως έτσι, με αυτές τις ιδέες, με αυτές τις προθέσεις, πορεύτηκα στη ζωή μου. Δεν ξέρω πόσες φορές πέτυχα και πόσες έπεσα έξω. Πάντως, δεν ξόδεψα ποτέ χρόνο περιμένοντας «να με εκτιμήσουν άνθρωποι που ποτέ δεν εκτίμησα», όπως συνήθιζε να λέει ο Γιάννης Τσαρούχης. Ίσως και γι’ αυτό δεν ήμουνα ποτέ και από τα πιο αγαπημένα τους παιδιά…

About these ads

3 comments on “Ο αρχιτέκτονας Κώστας Φινές, μια συνέντευξη και μια φωτογραφία…

  1. Δες επίσης στον «Ιό της Κυριακής» στην Ελευθεροτυπία 2/7/2002

    Ο γόρδιος δεσμός του Μουσείου Ακρόπολης.
    Υπάρχει λύση για το Μουσείο της Ακρόπολης χωρίς το έγκλημα της καταστροφής άλλων αρχαίων

    http://archive.enet.gr/online/online_hprint.jsp?q=&a=%25CA%25D9%25D3%25D4%25CF%25D0%25CF%25D5%25CB%25CF%25D3&id=18826688

    • Πες μας και για τον Γιωργο Προβελεγγιο, ανωτατο στελεχος του ΚΚΕ (μ-λ). Βαλε καμια φωτογραφια απο το ΚΚΕ(μ-λ)

  2. Για τον Κώστα Φινέ
    02.06.2014 | από Σύνταξη
    Για τον Κώστα Φινέ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ
    Δημοσίευση: Φύλλο 216 – 31/5/2014

    Παρακάτω, μπορείτε να διαβάσετε όσα δημοσιεύτηκαν στο Δρόμο της Αριστεράς στις 31/5/2014 για την απώλεια του ξεχωριστού ανθρώπου και σημαντικού αρχιτέκτονα Κώστα Φινέ.

    Για τον αρχιτέκτονα Κώστα Φινέ (1933-2014)

    Όσο εύκολα περιγράφεται και αξιολογείται -με τα δικά του εύκολα κριτήρια- το εντυπωσιακό, το υπερβολικό, το ανούσιο, άλλο τόσο δύσκολα περιγράφεται και αξιολογείται –με τα δικά του δύσκολα κριτήρια- το απλό, το οικονομικό, το ουσιώδες.

    Γι’ αυτό δεν είναι εύκολο να περιγράψεις και να αξιολογήσεις τον μαχόμενο αρχιτέκτονα και διανοούμενο Κώστα Φινέ που έφυγε από κοντά μας πολύ πρόσφατα. Και τούτο γιατί πρέπει να το κάνεις με τον δεύτερο τρόπο. Κάτι που πρέπει να γίνει (και θα γίνει) στην ώρα του.

    Σήμερα, με την αποχώρησή του να κυριαρχεί στο μυαλό μου, δυο μακρινές μεταξύ τους σκηνές, σημαδεμένες από την παρουσία του, αναβιώνουν στην μνήμη μου.

    Η πρώτη ήταν λίγο μετά την αποφοίτησή μου. Τον συνάντησα στο γραφείο του, αφού προηγουμένως του το είχα επίμονα ζητήσει.

    Θυμάμαι ότι μια έντονη επιθυμία με είχε σπρώξει να δω με τα ίδια μου τα μάτια τον -τότε άγνωστο σε μένα- αρχιτέκτονα, που μαζί με τον Ντίνο Παπαϊωάννου είχε μελετήσει το κτιριακό συγκρότημα του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, πάνω στο οποίο πρωτοέπεσα τυχαία σε μια βόλτα μου στην πόλη.

    Ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία αυτή η ζωντανή επαφή μου με ένα τόσο άρτιο παράδειγμα της αρχιτεκτονικής που, από τις σπουδές, θεωρούσα ως νεωτερική, ανατρεπτική, αλλά και εξαιρετικά υψηλής αισθητικής στάθμης. Μια αρχιτεκτονική της οποίας, η δύναμη, η εύρυθμη καθαρή γεωμετρία, η υλικότητα, η εντοπιότητα, αλλά και η οικουμενικότητα, κυρίως το γεγονός ότι είχε καταφέρει να υλοποιηθεί, δεν με άφησαν τις επόμενες νύχτες να κλείσω μάτι.

    Καθώς χτυπούσα το κουδούνι της εξώπορτας, προετοιμαζόμουν να μπω σε ένα «μεγαλογραφείο», γεμάτο από γραμματείς και υπαλλήλους αρχιτέκτονες και σχεδιαστές, «αντάξιο» -κατά την τότε αντίληψη μου- του μεγάλου αυτού έργου.

    Αντιθέτως, βρέθηκα σε ένα οικείο εργαστήριο αρχιτεκτονικής, ακατάστατο, γεμάτο χειροποίητα σχέδια, σκίτσα, μακέτες, τελείως άδειο από κόσμο εκείνη την ώρα.

    Ξαφνιάστηκα ακόμη περισσότερο, καθώς πρόφτασα να ακούσω από το βάθος του υπογείου τον ήχο ενός σαντουριού(!) τον οποίο είχε διακόψει μια δυνατή καθαρή φωνή. «Έρχομαι!».

    Και μετά αναδύθηκε από τη σκάλα ο οργανοπαίκτης Φινές, με τα μακριά μαλλιά πιασμένα πίσω, ευθυτενής, νεότατος, οξύς, αλλά και φιλικός.

    Στη συνέχεια μου είπε τα πάντα για το κτίριό του. Και, εντέλει, μετά από ώρες, έφυγα, ενώ μια εσωτερική φωνή μου έλεγε: «Ιδού η Νέα Αρχιτεκτονική. Και Ιδού ο νέος (μοντερνιστής) αρχιτέκτονας του ’60». Αυτοδημιούργητος, μαχητικός, δημοκράτης, καλλιτέχνης, μαζί και ρασιοναλιστής, αλλά και με μια ανυπάκουη λάμψη στο βλέμμα.

    Η δεύτερη σκηνή (μετά από μακρά περίοδο φιλικής σχέσης μαζί του) εκτυλίχθηκε σε μια αίθουσα της Σχολής Αρχιτεκτόνων της Αθήνας, περίπου σαράντα χρόνια αργότερα. Όταν είχε οργανώσει εθελοντικά μαζί με άλλους αρχιτέκτονες, φοιτητές και φοιτήτριες, το πρόγραμμα μελέτης ενός τυπολογικού μοντέλου φτηνής, οικολογικής κατοικίας για έναν οικισμό ανέστιων Παλαιστινίων.

    Τον βρήκα να σχεδιάζει (πάντα με καλοξυσμένο μολύβι, ταυ και τρίγωνο!) περιστοιχισμένος από μια ομάδα αγοριών και κοριτσιών που είχαν σταματήσει τη δική τους δουλειά και έσκυβαν πάνω από το σχεδιαστήριο του. Τα κεφάλια τους σχεδόν ακουμπούσαν μεταξύ τους σαν πυκνή, ανάκατη συστάδα ξανθών, καστανών και μελαχρινών «θάμνων». Ενώ στο κέντρο της διέκρινα την ανυπάκουη λευκή τούφα που έστεφε το μέτωπο του Φινέ, αυτού του ασπρομάλλη αιώνιου έφηβου.

    Τίποτα, εκτός από αυτό το «λευκό», δεν είχε αλλάξει πάνω του και τίποτε δεν είχε χαθεί. Όπως και τώρα, δεν χάθηκε, καθώς θα τον νιώθουμε συνέχεια κοντά μας.

    Γι’ αυτό, ας σου ευχηθώ, στο επανειδείν, καλέ δάσκαλε και φίλε…

    Τάσος Μπίρης, αρχιτέκτων

    Σιχαινόταν τα καμώματα, αναζητούσε την απλότητα

    Δεν είναι εύκολο αυτή την ώρα να πει κανείς δυo λόγια για έναν αληθινό φίλο, ένα σύντροφο, ένα δάσκαλο, όπως ήταν ο Κώστας. Ανήσυχος, παθιασμένος με όσα συμβαίνουν γύρω του, έτοιμος για δράση με ενθουσιασμό εφήβου. Δωρικός στη σκέψη, στο λόγο, στην έκφραση. Τον αγαπήσαμε για το ήθος του. Πίστευε ότι με δουλειά υψηλής ποιότητας, μπορεί να συμβάλει ώστε ο κόσμος να γίνει καλύτερος, η κοινωνία δικαιότερη, οι άνθρωποι ευτυχισμένοι. Με αυτή τη σκέψη προσέγγισε την Αρχιτεκτονική και αφιερώθηκε με ταλέντο και σκληρή δουλειά για να σχεδιάσει και να κατασκευάσει σπουδαία έργα. Αυστηρός κριτής του εαυτού του και των άλλων. Η αμφισβήτηση σε κάθε βήμα αποτελούσε δημιουργική δύναμη στο έργο του. Σιχαινόταν τα καμώματα, αναζητούσε την απλότητα.

    Στο φιλόξενο ημιϋπόγειο της οδού Δεριγνύ, ανάμεσα στα σχεδιαστήρια και στα σχέδια, στις αφίσες και στις φωτογραφίες του, στα υπέροχα παλιά εργαλεία που μάζευε με λαχτάρα, σχεδιάστηκαν κτίρια, χώροι, δράσεις. Κάθε νέο έργο ήταν για τον Κώστα μια νέα πρόκληση να αναμετρηθεί με τα σχήματα, το χώρο, τα υλικά. Αναμέτρηση με το μπετόν, με το ξύλο, με το σίδερο θεωρούσε την Αρχιτεκτονική, γιατί ανήκε στη γενιά των μαστόρων που σχεδίαζαν με το μολύβι και δούλευαν το υλικό με το χέρι. Και τα έργα του έχουν τη μυρωδιά του χειροποίητου και τη γεύση του αυθεντικού. Ο αγώνας για την Αρχιτεκτονική και η ευαισθησία του για τους ανθρώπους, ήταν έννοιες συμπληρωματικές και ενότητες αδιαχώριστες.

    Η λύπη μας είναι πολύ μεγάλη για το χαμό του. Πόσοι από μας δεν συναντηθήκαμε στο εργαστήριό του, ανάμεσα σε ένα σακουλάκι φιστίκια και ένα φλιτζάνι φρεσκοψημένο καφέ για να συζητήσουμε, να σχεδιάσουμε, να προγραμματίσουμε, με τον Κώστα πάντοτε οργανωτή και επισπεύδοντα. Από τα δύσκολα χρόνια της χούντας και εκείνα που ακολούθησαν. Από μια παρέμβαση στο Σύλλογο Αρχιτεκτόνων, από τη βοήθεια σε νέους στις εξετάσεις για την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, από τον αγώνα του για την υπεράσπιση του θεσμού των διαγωνισμών. Από την υπεράσπιση της πνευματικής ιδιοκτησίας του αρχιτεκτονικού έργου, από τις περιπέτειες του Μουσείου της Ακρόπολης, μέχρι τις πρόσφατες, δυστυχώς ατελέσφορες προσπάθειες να προκατασκευασθούν σπίτια για τους Παλαιστίνιους που τα χάνουν απ’ τους βομβαρδισμούς στη Γάζα και για τους σεισμόπληκτους στην Ελλάδα, ώστε να μπορούν να στεγασθούν άμεσα και αξιοπρεπώς. Δεν ησύχαζε ποτέ και με τίποτα. Η σκέψη του ήταν πάντα να οργανώσει και να βοηθήσει, μόλις του ερχόταν στο μυαλό ότι κάτι μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτούς που έχουν ανάγκη. Δεν μιλάω για τους μεγάλους κοινωνικούς αγώνες, όπου ήταν, φυσικά, πάντοτε παρών.

    Τον γνώρισα πριν από 51 χρόνια στο Πολυτεχνείο, δάσκαλο, όπως και τη Μαρία. Θεωρώ τον εαυτό μου τυχερό που ήμουν φίλος τους. Θα μου μείνει αξέχαστη η ζεστασιά του Κώστα απέναντι στους δικούς του ανθρώπους, συγγενείς και φίλους. Στη Μαρία, στην Ελένη και στον Παναγιώτη, σε όλους τους δικούς του, στα εγγόνια του που καμάρωνε, εύχομαι δύναμη και να τον κρατήσουν ζωντανό στη μνήμη τους. Εμείς θα τον θυμόμαστε με την τρυφερότητα και την αγάπη που του αξίζει.

    (Το παραπάνω άρθρο είναι ο επικήδειος για τον Κώστα Φινέ που εκφώνησε ο Γιώργος Προβελέγγιος)

    Σε ευχαριστώ Κώστα Φινέ…

    Του Μιχάλη Σιάχου

    Η γνωριμία μου με τον αρχιτέκτονα Κώστα Φινέ έγινε, μόλις, πριν από περίπου πέντε χρόνια. Είχα ακούσει πολλά για εκείνον αλλά δεν είχα την τύχη να βρεθώ νωρίτερα στο ευρύτερο περιβάλλον του. Γνωριστήκαμε καλά όταν ξεκίνησαν και οι συζητήσεις για την έκδοση της εφημερίδας που κρατάτε στα χέρια σας.

    Ο Κώστας Φινές ξεχώριζε. Εξέπεμπε με έναν απροσδιόριστα διακριτικό τρόπο μια διαφορετική αύρα. Η σχεδόν ασκητική του όψη ήταν άρρηκτα δεμένη με τα στοιχεία του χαρακτήρα του. Απέπνεε μια ευγένεια χαμένη στις μέρες μας. Μακριά απ’ την καθ’ έδρας κριτική, αγωνιούσε ειλικρινά για την Αριστερά, για το καλό του λαού, για το καλό της χώρας. Το βλέμμα του ευθύ και γλυκό αλλά, ταυτόχρονα, κοφτερό και αυστηρό με το άδικο.

    Λιτός και απέριττος προσπαθούσε να βοηθήσει με κάθε τρόπο. Με μια ζηλευτή διάθεση προσφοράς, παρέπεμπε στους παλιούς κομμουνιστές της θυσίας και του διαρκούς αγώνα. Καμιά σκέψη του, καμιά πρότασή του, καμιά κριτική του δεν είχε ίχνος ιδιοτέλειας. Ο Κώστας Φινές ήταν αυτό που λέει ο λαός μας «άνθρωπος από άλλη πάστα».

    Δεν ανήκε στους φωνακλάδες, ούτε στους ξερόλες της Αριστεράς. Ακόμα και σε θέματα που γνώριζε βαθιά, εξέφραζε την άποψή του με παροιμιώδη διακριτικότητα. Ακόμα και τη διαφωνία του την εκδήλωνε μ’ εκείνη τη γλύκα που χαρακτήριζε το βλέμμα και το λόγο του.

    Απ’ την πρώτη μέρα της κυκλοφορίας του Δρόμου της Αριστεράς στάθηκε στο πλευρό μας. Με τα σχόλιά του και τα σκίτσα του κόσμησε τις σελίδες του Δρόμου. Μετά την πρώτη γιορτή της εφημερίδας μας, το 2010, στο Στέκι του Δρόμου, έφτιαξε σκαρίφημα για το πώς πρέπει να μπαίνουν τα τραπέζια, για να χωράει άνετα, όπως μου ’χε πει, πολύς κόσμος.

    Στα τέσσερα χρόνια της εφημερίδας, έφτιαξε τη σύνθεση που βλέπετε πιο κάτω. Όταν από μικροφώνου αναφέρθηκα στο δώρο και τη συνολική προσφορά αυτού του σημαντικού ανθρώπου στην εφημερίδα, τον είδα να σκύβει τα μάτια. Μετά μου ψιθύρισε στο αφτί: «Μιχάλη μου, σ’ ευχαριστώ πολύ, αλλά ποιος είμαι εγώ για να κάνεις τέτοια αναφορά μπροστά σε τόσο κόσμο…».

    Αυτός ήταν ο άνθρωπος, ο αγωνιστής, ο δάσκαλος Κώστας Φινές. Ο αριστερός – παράδειγμα και διδαχή. Τυχεροί όσοι τον γνώρισαν και τον έζησαν.

    Στη σύντροφό του, τη Μαρία και στα παιδιά του εκφράζω τα πιο θερμά μου συλλυπητήρια και υποκλίνομαι ευλαβικά…

    5_FINES AFISA-page-001 (1)

    Οι ωραίες ιδέες χτίζονται από ευαίσθητους ανθρώπους

    Χωρίς να κάνουμε παρέα, ένιωθα πολύ κοντά τη ζεστή και διακριτική παρουσία της Μαρίας και του Κώστα Φινέ. Συμπαραστάτες, άδολοι, τρυφεροί, ευγενείς. Όπως περιγράφεται ποιητικά, κατά πως του αξίζει, ο Κώστας από τον Ανδρέα Γιολάση, την ώρα του αποχαιρετισμού…

    Στέλιος Ελληνιάδης

    Για τον Κώστα

    Τιθασευμένες οι γραμμές, σχεδιασμένες τέλεια,
    οργανωμένες με όραμα, με πείσμα, με μεράκι
    – ούτε που διανοήθηκε καμιά τους να ξεφύγει,
    να ξεστρατίσει, να βρεθεί αλλού, σε λάθος δρόμο.
    Τα σχήματα ολοκάθαρα και τακτοποιημένα,
    βαλμένα πάνω στο χαρτί με γνώση, με σοφία,
    στη θέση που τους άρμοζε, και τόσο δουλεμένα,
    σαν ένας νόμος φυσικός να τα κανοναρχούσε.
    Οι όγκοι πεντακάθαροι, ήρεμα ν’ ακουμπάνε
    στο φυσικό ανάγλυφο με τρόπο εμπνευσμένο.
    Καμία παραχώρηση σε περιττά στολίδια,
    σε φλυαρίες του συρμού, μοδάτες ευκολίες.
    Όλα λιτά, λειτουργικά, κατάλληλα δοχεία
    για ν’ αγκαλιάσουν, των θνητών που θα τα κατοικήσουν,
    ανάγκες καθημερινές κι εσώτερες ανάγκες.
    Μονάχα τέτοια κτίρια το χέρι του ευλογούσε!
    Μα, πάνω απ’ όλα, μάτωνε και ράγιζε η καρδιά του
    γι΄ αυτού του κόσμου τ’ άδικο, για του Καλού τα πάθη.
    Στους ταπεινούς, στους πένητες και στους κατατρεγμένους
    στριφογυρνούσε αδιάκοπα η σκέψη του με πόνο.
    Περιφρονούσε ολόψυχα τους άρχοντες του πλούτου
    και τους σφουγγοκωλάριους που τους υπηρετούνε.
    Γι’ αυτό και δε σπατάλησε ούτε λεπτό ποτέ του,
    σ’ αυτούς να γίνει αρεστός. Του έφτανε η αγάπη
    των φίλων, των συνεργατών και των πολύ δικών του.
    Κι αν κάποτε, κάπου στη γη, σύντροφοι ψυχωμένοι
    μ’ αίμα κι αγώνες κέρδιζαν κάποια σπουδαία νίκη,
    το μέσα του αναγάλλιαζε και σαν παιδί χαιρόταν.
    Τέτοιο κρασί γευότανε και κέρναγε τους γύρω!

    Και τώρα το ποτήρι του εδώ στην άκρη άδειο.
    Δίπλα εμείς, εμβρόντητοι, αμήχανα κοιτάμε
    με μάτια που γυαλίζουνε, με μάγουλα βρεγμένα.
    Αναμετράμε τις στιγμές, τις ώρες και τα χρόνια,
    αναμετράμε τις χαρές, τις πίκρες κι όλα τ’ άλλα
    που μοιραστήκαμε μαζί και θα σκουριάσει ο χρόνος.
    Κι όσα για πάντα θα κλειστούν σε τούτο το κιβούρι
    για να τα πάρει η λησμονιά προίκα της στους αιώνες.
    Όμως, το καταστάλαγμα, αυτό που θ’ απομείνει,
    θα ‘ναι πολύ ευφρόσυνο, θα’ ναι γλυκό σα νέκταρ,
    θα πλημμυρίζει το είναι μας, θα μας ενδυναμώνει.
    Γι’ αυτό, πετάξτε μακριά της θλίψης μαυροπούλια!
    Κι εσείς, καμπάνες πένθιμες, σιγήστε, μη θρηνείτε!
    Ανοίξτε πέπλα τ’ ουρανού, παραμερίστε νέφη,
    τώρα διαβαίνει αγέρωχος τη μαύρη πύλη ο Κώστας!

    Ανδρέας Γιολάσης (Ποιητής, αρχιτέκτονας, μέλος της λέσχης «Δρόμοι Φιλίας και Πολιτισμού»)

    Η συνέντευξη του Κώστα Φινέ που ακολουθεί δημοσιεύτηκε στον Δρόμο της Αριστεράς, στις 5/6/2010. Την αναδημοσιεύουμε σαν ελάχιστο φόρο τιμής στο σπουδαίο φίλο, τον μεγάλο δάσκαλο, τον ζηλευτό κομμουνιστή που «έφυγε» ξαφνικά από κοντά μας…

    «Δεν ξόδεψα χρόνο περιμένοντας να με εκτιμήσουν όσοι ποτέ δεν εκτίμησα…»

    – See more at: http://www.e-dromos.gr/%cf%83-%ce%b5%cf%85%cf%87%ce%b1%cf%81%ce%b9%cf%83%cf%84%cf%8e-%cf%80%ce%bf%ce%bb%cf%8d-%ce%ba%cf%8e%cf%83%cf%84%ce%b1-%cf%86%ce%b9%ce%bd%ce%ad/#sthash.AH0nVj4M.dpuf

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s