Για τους υπουργούς του ηγεμόνα

 

από τον «Ηγεμόνα» του Μακιαβέλλι»

Δεν έχει μικρή σημασία η εκλογή των υπουργών από τον ηγεμόνα· οι υπουργοί είναι καλοί ή κακοί ανάλογα με τη σύνεση του ηγεμόνα. Κρίνεις έναν αρχηγό κράτους και το μυαλό του, βλέποντας τους ανθρώπους που τον περιστοιχίζουν· όταν είναι άξιοι και πιστοί, ο ηγεμόνας είναι σίγουρα συνετός, γιατί κατόρθωσε να ξεχωρίσει τους άξιους και να τους κρατήσει πιστούς. Όταν όμως δεν είναι τέτοιοι, ο ηγεμόνας είναι αξιοκαταφρόνητος, γιατί το πρώτο λάθος που κάνει, το κάνει εκλέγοντας τους συνεργάτες του. Όσοι γνώρισαν τον σιορ Αντώνιο από το Βενάφρο, υπουργό του Παντόλφου Πετρούκη, ηγεμόνα της Σιένας, όλοι χαρακτήρισαν τον Παντόλφο συνετώτατο, γιατί διάλεξε τέτοιον υπουργό.

Υπάρχουν τριών λογιών μυαλά:  όταν καταλαβαίνεις μόνος σου, όταν καταλαβαίνεις ότι οι άλλοι σου δείξουν, όταν δεν καταλαβασίνεις μήτε μόνος σου μήτε όταν οι άλλοι σου δείξουν. Ο πρώτος έχει λαμπρότατο νου, ο δεύτερος λαμπρό και ο τρίτος ασήμαντο. Ο Πετρούκης λοιπόν, αναγκαστικά, αν δεν ήταν στον πρώτο βαθμό, θάταν στο δεύτερο, γιατί όταν έχεις την ικανότητα να ξεχωρίζεις στα λόγια και στα έργα το καλό απ’ το κακό, κι αν ακόμα δεν είσαι δημιουργικός, μπορείς να ξεχωρίζεις τα κακά από τα καλά έργα του υπουργού, και τούτα να εγκωμιάζεις κι εκείνα να διορθώνεις· κι ο υπουργός, μην μπορώντας να σε εξαπατήσει παραμένει καλός.

Τώρα, πως ο ηγεμόνας μπορεί να γνωρίζει τον υπουργό του, υπάρχει ένας τρόπος που δε λαθεύει ποτέ. Όταν βλέπεις τον υπουργό να συλλογίζεται περισσότερο τον εαυτό του παρά τον ηγεμόνα, και σε όλες του τις πράξεις κυνηγάει το συμφέρο του, να ξέρεις πως ένας τέτοιος δεν μπορεί να είναι καλός υπουργός και δεν πρέπει ποτέ να του έχεις εμπιστοσύνη· γιατί όποιος έχει στα χέρια του το κράτος ενός άλλου, δεν πρέπει ποτέ να συλλογίζεται τον εαυτό του παρά τον ηγεμόνα του κράτους και να μην του προτείνει ποτέ τίποτα που να μην του είναι συμφέρο. Κι ο ηγεμόνας όμως πρέπει να τον διατηρήσει καλό, να συλλογίζεται τον υπουργό, να τον τιμάει, να τον πλουτίζει, να τον ευεργετεί, παρέχοντάς του τιμές και αξιώματα· κι έτσι οι πολλές τιμές και τα πολλά πλούτη τον κάνουν να φοβάται, να γίνουν αιτία να μην πεθυμάει τιμές άλλες κι άλλα πλούτη· και τα πολλά αξιώματα τον κάνουν να φοβάται τις μεταβολές, ξέροντας πως δεν μπορεί να προκόψει χωρίς τον ηγεμόνα.

(Μετάφραση Νίκου Καζαντζάκη)
Εκδόσεις Καζαντζάκη σελ 90-91

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Mpaltakos

 

Failos

 

 

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s