Πανηγυρικός του Προέδρου του Περιφερειακού Συμβουλίου Ιονίων Νήσων για την 28η Οκτωβρίου 1940

Moraitis_Christos

ΠΑΝΗΓΥΡΙΚΟΣ
στη δοξολογία για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940

Κυρίες και κύριοι καλημέρα και χρόνια πολλά σε όλους και όλες.

Θα μου επιτρέψετε να παραλείψω το πρωτόκολλο των ιεραρχικών προσφωνήσεων, γιατί συνήθως μέσα στην πολλή επισημότητα και τους τύπους πνίγεται η ουσία και χάνεται η ευκαιρία για μια πιο προσωπική , άρα και πιο ειλικρινή κατάθεση σκέψεων και προβληματισμών.

Σήμερα γιορτάζουμε μια ξεχωριστή μέρα. Είναι μέρα μνήμης ατομικής, αλλά προπάντων συλλογικής, ιστορικής, μέρα αφιερωμένη στον αγώνα εκείνων που πολεμώντας μας έδωσαν την ευκαιρία να καμαρώνουμε για άλλη μια σελίδα ηρωισμού του ελληνικού λαού. Σαν σήμερα πριν 74 χρόνια ένας ολιγάριθμος λαός όρθωσε ανάστημα απέναντι σε ισχυρότατους στρατούς και πολέμησε με απαράμιλλη γενναιότητα και ηρωισμό εναντίον υπέρτερων δυνάμεων επιδεικνύοντας φρόνημα, ηρωισμό, και πίστη στα ιδανικά της ελευθερίας της ανεξαρτησίας και της αυτοδιάθεσης των λαών.

 

Τα συναισθήματά μας σήμερα είναι ανάμικτα. Οδύνη αλλά και περηφάνια για τους νεκρούς, τους ελεύθερους ανθρώπους, τους απλούς πολίτες αυτού του τόπου που έσπευσαν στο μέτωπο στο κάλεσμα της ιστορίας. Θυμός για τους υπαίτιους που αιματοκύλισαν τον κόσμο, ανησυχία μήπως το ξαναζήσουμε, αλλά και αποφασιστικότητα ότι θα το ξανακάνουμε με τον ίδιο τρόπο, αν χρειαστεί. Συγχρόνως όμως είναι μέρα γιορτής με χαρμόσυνες μουσικές, δρόμους που γεμίζουν με νιάτα, μπάντες, σημαίες. Δεν είναι παράξενο που μια τέτοια μέρα παντρεύεται η περηφάνια με την συγκίνηση, η περισυλλογή με την εξωστρέφεια μια δημόσιας τελετής. Το παράξενο, αν υπάρχει κάτι παράξενο είναι άλλο. Γιατί εμείς μόνοι από τα λεγόμενα ανεπτυγμένα έθνη του πλανήτη γιορτάζουμε την έναρξη ενός πολέμου; Και μάλιστα με τρόπο που παραπέμπει σε στρατοκρατικά καθεστώτα, όπως η γειτονική Τουρκία, παιδιά με στολή και βηματισμό στρατιωτικού αγήματος, σε σειρές καθ’ ύψος κλπ Γιατί δεν γιορτάζουμε την απελευθέρωση της χώρας, το τέλος του πολέμου, όπως γίνεται παντού; Σίγουρα πάντως όχι επειδή είμαστε φιλοπόλεμοι.

Στις 12 Οκτωβρίου 1944 έφυγαν οι Γερμανοί από την Αθήνα. Οι άνθρωποι άνοιξαν επιτέλους παράθυρα, πόρτες, βγήκαν στους δρόμους, τραγουδούσαν τον εθνικό ύμνο, αγκαλιάζονταν φιλιούνταν. Θα μπορούσαμε να γιορτάζουμε αυτήν την επέτειο και μάλιστα με τον ίδιο τρόπο, με γιορτές πανηγύρια και λαϊκό γλέντι, με το λαό πρωταγωνιστή κι όχι θεατή, όπως τώρα. Οι αξιωματικοί και οι οπλίτες γίνονταν στο πανηγύρι ένα με τον κόσμο, όπως είχαν γίνει τη μέρα της απελευθέρωσης. Έτσι γίνεται σχεδόν σε όλες τις χώρες του κόσμου. Γιορτάζουν την ημέρα της ανεξαρτησίας, της απελευθέρωσης. Εμείς γιορτάζουμε την αρχή ενός αγώνα, ενός πολέμου, τον οποίο ακολούθησε μια κατοχή από τις πιο σκληρές στην ιστορία. Υπάρχει άραγε συγκεκριμένο μήνυμα που εκπέμπει αυτή η επιλογή των μεταπολεμικών κυβερνήσεων; Και σε ποιον απευθύνεται; Είναι μήπως διότι είμαστε πράγματι έθνος ηρώων και θέλουμε να το αποδεικνύουμε; Ή μήπως υπάρχουν άλλοι λόγοι που πρέπει να αναζητήσουμε;

Ήδη από τις αρχές του ’30 η Ευρώπη είχε γνωρίσει την άνοδο του φασισμού και του ναζισμού. Ο Χίτλερ στην Γερμανία, ο Μουσολίνι στην Ιταλία, ο Φράνκο στην Ισπανία, αλλά και σε άλλα μέρη της Ευρώπης είχαν ήδη καταλάβει την εξουσία με την βία κι ετοίμαζαν τα εθνικιστικά τους σχέδια για παγκόσμια κυριαρχία. Αυτές οι δυνάμεις του φασισμού και τότε και τώρα ακόμα δεν θέλουν ελεύθερους λαούς, αλλά υποταγμένους σε μια χούφτα ανθρώπων γύρω από τον αρχηγό, ο οποίος είναι πρόσωπο απαραβίαστο και ιερό, ο λόγος του είναι διαταγή και όποιος δεν συμμορφώνεται εξοντώνεται. Γι’ αυτό κυβερνάνε πάντα με την βία, με τις φυλακίσεις, τις εξορίες, τα βασανιστήρια. Στόχος τους η υποταγή της κοινωνίας στην ομάδα του αρχηγού, των λαών στην εθνική του ομάδα και μάλιστα την ξεκαθαρισμένη από μη καθαρά στοιχεία, των πολιτισμών στον πολιτισμό του. Κι αυτό ήθελαν να το επιβάλλουν παγκόσμια, σε μια απόλυτη κυριαρχία. Η οικονομική κρίση του 1929 τους βοήθησε πάρα πολύ. Είχε κλονίσει την πίστη των λαών στην δημοκρατία κι έτσι οι άνθρωποι είχαν αρχίσει σιγά σιγά να γοητεύονται από τις σειρήνες που τους υπόσχονταν πλούτο κι ευημερία μέσω της παγκόσμιας κυριαρχίας. Την ίδια στιγμή οι φασιστικές και ναζιστικές ομάδες εξόντωναν τους αντιπάλους, ενώ οι ηγέτες τους έστηναν συμφωνίες με βιομήχανους και τραπεζίτες που έβλεπαν τα συμφέροντά τους να ευνοούνται από έναν επικείμενο πόλεμο. Κι όταν πια ήταν έτοιμοι ξεκίνησαν. Αυστρία, Τσεχοσλοβακία, Πολωνία.

Στην Ελλάδα από την 4η Αυγούστου 1936 είχαμε δικτατορία με επικεφαλή τον Μεταξά, καθεστώς με ομολογημένη την ιδεολογική συγγένεια με τον φασισμό και τον ναζισμό. (Μεταξάς «Τετράδια σκέψεων»). Με την συγκατάθεση του βασιλιά, Γεώργιου Β’ είχε αναστείλει την εφαρμογή του Συντάγματος, είχε απαγορεύσει την λειτουργία των κομμάτων, των συνδικάτων και όλων των κοινωνικών οργανώσεων, είχε επιβάλει λογοκρισία καταργώντας την ελευθερία του λόγου. Συγχρόνως είχε οργανώσει στο Υφυπουργείο Ασφαλείας με υφυπουργό τον απότακτο ταγματάρχη Μανιαδάκη μεγάλο μηχανισμό ελέγχου και καταστολής. Πρώτος εχθρός οι κομμουνιστές, όπως και στην Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία. Μερικά από τα βασανιστήρια που εφάρμοζαν στην Ασφάλεια ήταν το ρετσινόλαδο, η καυτερή πιπεριά, ο πάγος, αλλά και ο ευνουχισμός, η φάλαγγα και το πετάλωμα. Μέθοδος θανάτωσης η εκπαραθύρωση. Στην εξορία στον Αϊ Στράτη, την Ανάφη, την Φολέγανδρο, την Κίμωλο, την Γαύδο στα λεγόμενα στρατόπεδα πειθαρχημένης διαβίωσης οι άνθρωποι πέθαιναν από τις κακουχίες και τις αρρώστιες. Πενήντα χιλιάδες τα θύματα, συνδικαλιστές, εκπαιδευτικοί, υπάλληλοι, αυτής της τυραννίας. Ιδεολογική τρομοκρατία με κάψιμο βιβλίων του Μαρξ του Ένγκελς του Λένιν αλλά και του Ντοστογιέφσκι του Τολστόι του Φρόυντ και του Παπαδιαμάντη, του Καζαντζάκη του Καρκαβίτσα ακόμα και το σχολικό «τα ψηλά βουνά» του Ζαχαρία Παπαντωνίου πάντα κατά τα χιτλερικά πρότυπα. Μελανότερο σημείο η παράδοση όλων των πολιτικών κρατουμένων στους Γερμανούς και τους Ιταλούς κατακτητές, έτοιμο στοκ για εκτελέσεις και αντίποινα στις πράξεις αντίστασης του ελληνικού λαού. Και να μην ξεχάσουμε το πού χάθηκαν τα χρήματα από τους εράνους υπέρ της αεροπορίας όταν ο Μεταξάς ήταν υπουργός των στρατιωτικών. Αυτό ήταν το καθεστώς της 4ης Αυγούστου, αιματοβαμμένο και τυραννικό.

Κι όμως αυτός ο άνθρωπος είπε όχι στους ομοϊδεάτες του Ιταλούς όταν ζήτησαν την παράδοση στην ουσία της Ελλάδας. Όσο κι αν φαίνεται παράξενο δεν είναι. Προσδεμένη η χώρα για έναν αιώνα περίπου στο άρμα της Αγγλίας, με αδιαμφισβήτητη την κυριαρχία της στην Μεσόγειο, με έντονη την στρατιωτική της παρουσία στην χώρα και με τον βασιλιά Γεώργιο Β’ να την προτιμάει ως σύμμαχο ο Μεταξάς δεν είχε άλλη επιλογή από το να υπερασπιστεί την ουδετερότητα της Ελλάδας. . Ήξερε ότι οι Άγγλοι δεν θα αφήσουν ποτέ την Ελλάδα να πάει με το μέρος του Άξονα. Ήξερε όμως συγχρόνως ότι ούτε ο ελληνικός λαός θα αποδεχόταν ποτέ την παράδοση της χώρας σε οποιοδήποτε επίδοξο κατακτητή και πολύ περισσότερο στους Ιταλούς για τους οποίους η αγανάκτησή του είχε κορυφωθεί μετά τις προκλήσεις των Ιταλών και τον τορπιλισμό της Έλλης στην Τήνο το 15αύγουστο του 1940. Παράλληλα πίστευε ότι Ιταλοί και Γερμανοί δεν είχαν κανένα λόγο να επιτεθούν στο καθεστώς του. Και μέχρι λίγο πριν πεθάνει εξέφραζε στο ημερολόγιό του την πικρία του για την επίθεση αυτή. Δεν είχε ίσως καταλάβει ότι και ανάμεσα στους δικτάτορες υπάρχουν ανταγωνισμοί για την κυριαρχία σε περιοχές τις οποίες διεκδικούν περισσότεροι του ενός.

Το φασιστικό όραμα για μια νέα Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και μια Μεσόγειο mare nostrum έβαζε την Ελλάδα μέσα στους επεκτατικούς στόχους της Ιταλίας. Η συμμαχία του Χίτλερ με Ουγγαρία, Ρουμανία, Βουλγαρία και η εγκατάστασή του στις πετρελαιοπηγές της Πράχοβα στην Ρουμανία, ερήμην του Μουσολίνι, εξόργισαν τον Ιταλό δικτάτορα που είχε συμπεριλάβει τα Βαλκάνια και τα πετρέλαιά τους στις δικές του επιδιώξεις. Του χρειαζόταν λοιπόν μια ενέργεια για να αποκαταστήσει το γόητρο της Ιταλίας απέναντι στον Χίτλερ, αλλά και για να ξαναμπεί στο παιχνίδι της μοιρασιάς των Βαλκανίων. Έτσι προς μεγάλη λύπη του Μεταξά κηρύσσεται ο πόλεμος. Ο πρέσβης στην Αθήνα Γκράτσι του επιδίδει το τελεσίγραφο για ελεύθερη διέλευση των ιταλικών στρατευμάτων και έλεγχο λιμανιών και αεροδρομίων και είναι γνωστή η απάντηση του δικτάτορα «alors c’ est la guerre”. Έτσι ούτε με το μέρος του Άξονα μπόρεσε να πάει ούτε και τον πόλεμο όμως να αποφύγει . Και είπε το ΟΧΙ χωρίς να έχει άλλη επιλογή.

Έτσι ξεκίνησε ο πόλεμος και γράφτηκε το ηρωικό έπος στα βουνά της Αλβανίας. Και με πρωτοβουλία όλων των μεταπολεμικών κυβερνήσεων σήμερα εμείς γιορτάζουμε την έναρξη του πολέμου, το όχι ενός δικτάτορα που δεν είχε άλλη επιλογή, κι έτσι τον ξεπλένουμε από τα ανομήματα και τα βάσανα που επισώρευσε στον ελληνικό λαό. Με παρελάσεις που ο ίδιος καθιέρωσε στα φασιστικά και ολοκληρωτικά πρότυπα που θέλουν όλη την κοινωνία στρατιωτικό στρατόπεδο, ώστε να δοξάζεται η λογική του, να ηρωοποιείται ένας άνθρωπος που βασάνισε, δολοφόνησε, εξόρισε, καταχράστηκε χρήματα. Δεκαετίες τώρα στα σχολεία ο Μεταξάς παρουσιάζεται ως ο πρωθυπουργός του ΟΧΙ, ο φασίστας δικτάτορας γίνεται σύμβολο του αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Αυτήν την διαστρέβλωση της ιστορίας ζούμε. Πρόκειται άραγε για προσπάθεια προσωπικής και μόνο εξύψωσης του Μεταξά; Όχι βέβαια. Μέσα από αυτήν οι κυρίαρχες τάξεις στην Ελλάδα καταφέρνουν να ταυτίσουν τον πατριωτισμό με τον εθνικισμό και να τον μονοπωλήσουν ως ιδιοκτησία τους, ως νόμιμοι κληρονόμοι της μεταξικής κληρονομιάς. Να παρουσιάσουν οι συντηρητικές μεταπολεμικές κυβερνήσεις τον εαυτό τους ως τον εγγυητή της ελευθερίας και να αποσιωπήσουν την καθοριστική συμβολή της Αριστεράς στον αντιφασιστικό αγώνα και την τελική απελευθέρωση της πατρίδας. Έτσι μπορούσαν με ιδεολογική υπεροπλία να στήσουν το αντικομουνιστικό κράτος από το 1944 και μετά, έτσι όπως όριζε η ιδεολογία τους και επέβαλλαν οι ξένοι καθοδηγητές τους στις συνθήκες του ανταγωνισμού τότε με την Σοβιετική Ένωση.

Ξέρετε όμως κυρίες και κύριοι

Την Ελλάδα την είχε απελευθερώσει ο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ πολύ πριν φύγουν οι Γερμανοί κι επιστρέψει από την Αίγυπτο η φυγαδευμένη εξουσία του βασιλιά μαζί με τους Άγγλους προστάτες και το παλιό πολιτικό προσωπικό. Την προστάτευσαν από τη βία, την τάισαν στην μεγάλη πείνα, την οργάνωσαν, την εμψύχωσαν τις δύσκολες ώρες, την μόρφωσαν με τα σχολεία που έστησαν στα χωριά, την ψυχαγώγησαν με τραγούδια και θέατρο στο βουνό και την ύπαιθρο και τελικά την απελευθέρωσαν. Αυτοί είναι που συνέχισαν τον αγώνα των πολιτών που πολέμησαν στο μέτωπο του 1940, με την αντίσταση κατά του κατακτητή και των ντόπιων συνεργατών του, με το όραμα για μια πατρίδα ελεύθερη αλλά και δημοκρατική, ειρηνική, με κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα για όλους, μια πατρίδα που πολλοί την ήθελαν σοσιαλιστική. Και γι’ αυτό το όραμα βασανίστηκαν εξορίστηκαν σκοτώθηκαν φυλακίστηκαν συκοφαντήθηκαν. Όμως η επέτειος του «ΟΧΙ» δεν βάζει αυτούς σε πρώτο πλάνο, αλλά το πορτραίτο του δικτάτορα και των διαδόχων του στο μεταπολεμικό κράτος της χώρας μας, και νομιμοποιεί τις πολιτικές τους στο όνομα της δημοκρατίας και της ελευθερίας την οποία δήθεν υπερασπίστηκε ο Μεταξάς, τον οποίο τιμούν.

Σήμερα τίποτα «δεν έχει αλλάξει αλλά και τίποτα δεν είναι όπως παλιά». Οι δεκαετίες του 60 και του 70 έχουν πια παρέλθει και μαζί τους το κράτος πρόνοιας και οι κοινωνικές παροχές προς τους πολίτες. Η Σοβιετική Ένωση δεν υφίσταται πια ως κρατική οντότητα και ο ψυχρός πόλεμος αποτελεί παρελθόν. Από τη δεκαετία του 70 και μετά ένα νέο δόγμα απλώνεται σε όλον τον κόσμο, ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός, που συρρικνώνει τα εισοδήματα, καταστέλλει με βάναυσες μεθόδους τις αντιδράσεις του κόσμου, μειώνει τις δυνατότητες των εκλεγμένων κυβερνήσεων να παρέμβει στις διαδικασίες της αγοράς. Οι ανισότητες σε πλανητικό επίπεδο οξύνονται και τεράστια μεταναστευτικά ρεύματα μετακινούνται από τον νότο προς τον βορρά και από την ανατολή προς την δύση. Νέοι πόλεμοι ξεσπάνε για τον έλεγχο των πλουτοπαραγωγικών πηγών, νέοι εθνικισμοί γεννιούνται ως αντίδραση στην παγκοσμιοποίηση του χρήματος και του πολιτισμού. Φαινόμενα όπως το ISIS, ο θρησκευτικός φονταμενταλισμός, ο νεοναζισμός κάνουν απειλητικά την εμφάνισή τους. Στην Ευρώπη εμείς οι ίδιοι ζούμε τον πόλεμο που αντιστοιχεί στην γενιά μας, πόλεμο οικονομικό, μέσα από τον οποίο τα ισχυρά λόμπυ της Ευρώπης οικονομικά και εθνικά προσπαθούν να επιβάλουν την κυριαρχία τους. Στην χώρα μας ζούμε την μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση από τον πόλεμο και μετά. Τρία εκατομμύρια Έλληνες ζουν με την απειλή της φτώχειας και εκατοντάδες χιλιάδες αδυνατούν να καλύψουν βασικές βιοτικές ανάγκες. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ο φασισμός σηκώνει ξανά κεφάλι στην Ευρώπη και στην Ελλάδα κι εμείς πρέπει να θυμηθούμε τα αντιφασιστικά μας αντανακλαστικά. Μέσα σε συνθήκες κρίσης η εθνικιστική ρητορεία, η ξενοφοβία, ο ρατσισμός καλλιεργούνται έντεχνα από ομάδες και κόμματα που ομνύουν στο όνομα του Χίτλερ και του Μεταξά, που θέλουν να καταργήσουν την δημοκρατία, για την οποία τόσοι θυσιάστηκαν, να επιβάλουν την βία, την μισαλλοδοξία, τον φανατισμό, την υποταγή στον αρχηγό, να μετατρέψουν την κοινωνία σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Η απάντηση σε όλα αυτά δεν μπορεί παρά να είναι μια: περισσότερη δημοκρατία, διότι, όπως είχε πει και ο αείμνηστος Λεωνίδας Κύρκος η δημοκρατία είναι σαν το ποδήλατο, αν δεν προχωράει πέφτει. Αυτήν την δημοκρατία έχουμε χρέος εμείς να υπερασπιστούμε σήμερα, αν θέλουμε με κάποιον τρόπο να συνεχίσουμε τον αγώνα εκείνων που έπεσαν στα βουνά της Αλβανίας και της Ηπείρου.

Προτείνω λοιπόν κυρίες και κύριοι , όταν σε λίγο θα καταθέσουμε στεφάνια στο μνημείο του άγνωστου πολίτη και στρατιώτη να κρατήσουμε ένα λεπτό σιγή για όλους τους νεκρούς του αντιφασιστικού αγώνα που ξεκίνησε ο ελληνικός λαός 28 Οκτ. 1940 και ο οποίος δυστυχώς δεν έχει τελειώσει ακόμα μέχρι σήμερα που οι φασιστικές ομάδες εκμεταλλεύονται την κρίση και ξανασηκώνουν κεφάλι. Παράλληλα ας δώσουμε ενός λεπτού υπόσχεση από καρδιάς και για πάντα ότι ο φασισμός θα μας βρει πάντα απέναντί του, από όπου κι αν προέρχεται. Έτσι θα τιμήσουμε με τον καλύτερο τρόπο όλους εκείνους κι εκείνες που θυσίασαν την ζωή τους για ένα ιδανικό που έχει μέσα του ειρήνη, αγάπη, συναδέλφωση των λαών, ισότητα όλων χωρίς διακρίσεις, ελευθερία, ανεξαρτησία, αλληλεγγύη, δημοκρατία.

Κέρκυρα, 28 Οκτωβρίου 2014
Χρήστος Μωραΐτης
φιλόλογος, Πρόεδρος Περιφερειακού Συμβουλίου Ιονίων Νήσων

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s